Sankta Lucia - bijzonder lichtjesfeest in Zweden

Posted by Anja Oude Tijdhof on

Vandaag is het Sankta Lucia in Zweden! Elk jaar op 13 december is het Lucia Feest in Zweden 🕯✨ Maar wat is het?

Het luidt het begin van de kersttijd in en wordt van oudsher gevierd om licht in de duisternis te brengen en voor voldoende voedsel om de koude, donkere en harde winter door te komen! In elke plaats wordt een Lucia-meisje uitgekozen. Er worden mooie liedjes gezongen en lekkere saffraanbroodjes gegeten met Glögg of koffie 😋

 

Åsa K via Pixabay

Foto:Åsa K via Pixabay

 

Inhoud:

  • Informatie Lucia vertaald uit Engels van Sweden.se
  • Instagram Lucia Selfie Filter
  • Spotify playlist Lucia
  • Recept lussekatter (saffraanbroodjes)
  • Recept Glögg (Zweedse Glühwein)
  • Patroon Lucia Viltpopje maken
  • Kleurplaten Lucia

 

De Lucia-traditie

Wat heeft midwinter te maken met witte jurken en kaarsen? Het is de Zweedse Lucia!

De jaarlijkse Lucia-processie bij kaarslicht op 13 december is misschien wel een van de meer exotisch ogende Zweedse gewoonten, met meisjes en jongens gekleed in witte lange jurken die samen liedjes zingen.

De echte kaarsen worden nu soms vervangen door kaarsen op batterijen, maar er hangt nog steeds een speciale sfeer als de lichten worden gedimd en het geluid van de zingende kinderen aanzwelt als ze vanuit een aangrenzende kamer binnenkomen.

Volgens de traditie draagt ​​Lucia 'licht in haar haar', wat in de praktijk betekent een kroon van elektrische kaarsen in een krans op haar hoofd. Elk van haar dienstmaagden draagt ​​ook een kaars. Ouders verzamelen zich in het donker met hun mobiele camera's in de aanslag.

De sterrenjongens, die net als de dienstmaagden gekleed zijn in witte gewaden, dragen sterren op stokjes en hebben hoge papieren kegels op hun hoofd. De kerstelfen komen achteraan met kleine lantaarns.

 

 Christina Zetterberg via Pixabay

Foto: Christina Zetterberg via Pixabay

 

Wie wordt Lucia?

Vroeger was er een wedstrijd voor de rol van Lucia - zowel op de nationale tv als op lokaal niveau in steden en op scholen in het hele land. Lokale kranten nodigden abonnees uit om op een van de kandidaten te stemmen. Tegenwoordig wordt er geen nationale 'Lucia van Zweden' gekozen en scholen laten vaak het toeval beslissen wie Lucia wordt, bijvoorbeeld door een loting te organiseren.

 

Frida Gabot via Pixabay

Foto: Frida Gabot via Pixabay

 

Maak je eigen Lucia foto

Wordt zelf even Lucia met de Lucia Instagram filter van sweden.se. En tover een Lucia kroon op jezelf! De eenvoudigste manier is om naar sweden.se op Instagram te gaan en daar op het sterretjes symbool te klikken. Daar vind je al hun filters. Naast de Lucia filter vind je ook andere leuke filters. Je kunt ook de QR-code hieronder gebruiken. Open de camera van de telefoon en richt deze op de code.

 

 

 

Lucia − de drager van het licht

Naast midzomer vertegenwoordigen de Luciafeesten een van de belangrijkste culturele tradities in Zweden, met hun duidelijke verwijzing naar het leven in de boerengemeenschappen van weleer: duisternis en licht, koude en warmte.

Lucia is een oude mythische figuur met een blijvende rol als lichtdrager in de donkere Zweedse winters.

De vele Lucia-liedjes hebben allemaal hetzelfde thema:

  • De nacht betreedt zwaar
  • rond erven en woningen
  • Op plaatsen onbereikbaar door de zon,
  • de schaduwen broeden
  • In ons donkere huis komt ze,
  • brandende kaarsen dragen,
  • Saint-Lucia, Saint-Lucia.

De meeste Zweden kennen het standaardlied van Lucia uit hun hoofd en kunnen het zingen. Op de ochtend van Lucia Day speelt de radio wat meer deskundige uitvoeringen, van schoolkoren of iets dergelijks.

De Lucia-vieringen omvatten ook gemberkoekjes en zoete broodjes met saffraansmaak (lussekatter) in de vorm van opgekrulde katten en met rozijnenogen. Je eet ze met Zweedse glühwein (glögg) of koffie.

 

 Spotify: Lucia Sweden playlist

 

Zweedse Lucia - de oorsprong

De Lucia-traditie is zowel terug te voeren op de martelaar St. Lucia van Syracuse (gestorven in 304) als op de Zweedse legende van Lucia als de eerste vrouw van Adam. Er wordt gezegd dat ze omging met de duivel en dat haar kinderen onzichtbare helse wezens waren. De naam kan worden geassocieerd met zowel lux (licht) als Lucifer (Satan), en de oorsprong ervan is moeilijk te bepalen.

De huidige gewoonte lijkt een mix van tradities te zijn. In de oude almanak was Lucianacht de langste van het jaar. Het was een gevaarlijke nacht toen bovennatuurlijke wezens in het buitenland waren en alle dieren konden spreken. Tegen de ochtend had het vee extra voer nodig. Ook mensen hadden behoefte aan extra voedsel en werden aangespoord om zeven of negen keer stevig te ontbijten. De laatste persoon die die ochtend opstond, kreeg de bijnaam 'Lusse de Luis' en kreeg vaak een speels pak slaag om de benen met berkentakjes. In het agrarische Zweden verkleedden jongeren zich die avond als Lucia-figuren (lussegubbar) en zwierven van huis tot huis terwijl ze liedjes zongen en schreeuwden om eten en schnaps.

De eerste geregistreerde verschijning van een in het wit geklede Lucia in Zweden was in 1764 in een landhuis. Het gebruik werd pas in de jaren 1900 algemeen populair in de Zweedse samenleving, toen met name scholen en lokale verenigingen het begonnen te promoten. Het oude lussegubbar-gebruik verdween vrijwel met de stedelijke migratie, en in het wit geklede Lucia's met hun zingende processies werden beschouwd als een meer acceptabele, gecontroleerde vorm van feestvieren dan de jeugdige carrousels van vroeger. Stockholm riep zijn eerste Lucia uit in 1927. Het gebruik waarbij Lucia koffie en broodjes (lussekatter) serveert dateert uit de jaren 1880.

 

 Filmpje: Swedish Lucia for Dummies 

 

Saffraanbroodjes (lussekatter) recept

Ingrediënten (25 broodjes):

  • 1 gr saffraandraden
  • 50 g gist
  • 200 gram suiker
  • 300 ml melk
  • 1 ei
  • 150-200 g boter
  • 1 theelepel zout
  • 750 g meel
  • 100 gram rozijnen

Glazuur:

  • 1 ei
  • 2 el water
  • Voorbereiding

 

jlbrundin0 via Pixabay

Foto: jlbrundin0 via Pixabay

 

Om 'Lucia-katten' (lussekatter) te maken, maalt u de saffraan samen met een klontje suiker in een vijzel. (Voor wie vooruit denkt: druppel er wat cognac op en laat een paar dagen staan.) Verkruimel de gist in een kom en roer er een paar eetlepels melk door. Smelt de boter en giet de melk erover.

Voeg de rest van de ingrediënten toe, behalve de rozijnen, en kneed het deeg 10 minuten in een deegmenger. Meng voorzichtig de meeste rozijnen erdoor, dek het deeg af en laat het 30 minuten rijzen op kamertemperatuur.

Verdeel het deeg in 25 stukken en rol de broodjes uit tot een langwerpige vorm van ongeveer 10 cm lang. Dek ze af en laat 10 minuten rusten, rol ze vervolgens twee keer zo lang en draai de uiteinden van elk broodje in tegengestelde richting om een ​​soort figuur 8 te vormen. Leg een rozijn in het midden van elke halve figuur 8.

Leg ze op een ingevette bakplaat en laat ze ongeveer 90 minuten rijzen onder een handdoek, of tot de broodjes verdubbeld zijn in omvang. Bak in de oven (220°C/425°F) gedurende 5 minuten. Klop het ei en het water door elkaar en bestrijk de broodjes hiermee. Laat afkoelen op de bakplaat.

 

 Recipe: Swedish saffron buns

 

Glögg

Glögg is een gekruide, gesuikerde en gestoofde (of 'glühwein') rode wijn. In Zweden is dit een drank die bijna uitsluitend tijdens de kerstperiode wordt geconsumeerd, meestal met rozijnen en geblancheerde amandelen. Glögg wordt bij voorkeur geserveerd in een speciaal mokje met een oortje.

Glögg-recept

  • Droge rode wijn*, 750 ml
  • Brandewijn*, 75 ml
  • Honing, 100 gr
  • 2 kaneelstokjes
  • 4 kardemompeulen
  • 3 kruidnagels
  • Schil van 1 sinaasappel

Verwarm het geheel in een pannetje. Giet door een zeef. Serveer met rozijnen en amandelen.

*Gebruik een rode sap in plaats van wijn en cognac voor een alcoholvrije versie.

 

Glögg wordt gedronken tijdens Sankta Lucia en Kerstmis - ferencvc via Pixabay

Foto: ferencvc via Pixabay

 

Lucia viltpopje maken

Wil je een leuk Lucia viltpopje maken? Gracia van der Staal van Atelier Wolfjes Wereld heeft een prachtig patroon ontworpen voor een Lucia viltpopje. Lees voordat je begint eerst hier het patroon goed door.

Benodigdheden:

  • 1 pijpenrager van circa 19 cm, 5 van circa 2,5 cm en 1 van 8 cm
  • Huidkleurig tricot voor de handjes en het hoofdje, 10 cm breed x 8 cm lang Lapje wit wolvilt
  • (Kerst)groen wolvilt, circa 8,5 x 1,5 cm
  • 1x1 cm lapje geel wolvilt
  • 10 cm blond of roomgele lontwol
  • 8 cm buistricot van 1,5 cm breed
  • Vulwol
  • Wolbal 20 mm
  • Rood lint 3mm breed, circa 15cm lang
  • Bijpassende splijtzijde of naaigaren
  • Fijn grit of rijst
  • Aquarelpotloden: rood voor de mond, blauw voor de ogen
  • Bijenwas wangenrood

 

 

Foto: Gracia van der Staal van Atelier Woljes Wereld

 

Lucia kleurplaten

Zin om even lekker te kleuren tijdens deze donkere dagen? Hier vind je twee Lucia kleurplaten:

 

Bronnen:

 

 


Share this post



← Older Post Newer Post →